مجری برنامه: حشمت الله رادفر

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

 

سلام شنوندگان گرانقدر صبح بخیر افغانستان،

در افغانستان، گفتمان جامعۀ مدنی، پدیدۀ جدیدی به حساب می آید. پس از واژگون شدن رژیم طالبان و ایجاد زمینه های جدید برای دولت سازی بر مبنای ارزش های حقوق بشر و دموکراسی، گفتمان جامعۀ مدنی نیز در این کشور شکل گرفت. نظام جدید، که در حمایت گستردۀ جامعۀ بین المللی تأسیس گردید، بستر مناسبی را برای ایجاد جامعۀ مدنی مساعد گردانید.

در حاشیۀ کنفرانس بن، که لایحۀ سیاسی نطام جدید را تعیین نمود، کنفرانس جامعۀ مدنی دایر گردید و برای نخستین بار در تأریخ کشور بر نقش جامعۀ مدنی به عنوان مؤلفۀ مهم و ارزشمند اجتماعی صحه گذاشته شد.

مهمترین پیش بستر ایجاد جامعۀ مدنی را ایجاد چهارچوبه های حقوقی درین زمینه می سازد.

فصل دوم قانون اساسی افغانستان، نقش جامعۀ مدنی را به رسمیت می شناسد و قوانین تازه ایجاد فرعی نیز بر نقش جامعۀ مدنی در کشور ارجگذاری می نماید.

جامعۀ بین المللی، به ویژه کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا، حمایت گستردۀ خویش را برای ترویج و تعمیم فرهنگ جامعۀ مدنی در افغانستان ارایه نموده است. هرچند حمایت جامعۀ جهانی از جامعۀ مدنی افغانستان، نسبت به کمک های جامعۀ جهانی از حکومت درین کشور، بسیار اندک است، اما باید خاطر نشان ساخت که هفت سال اخیر، دوران شگوفایی نهادهای مدنی در تأریخ افغانستان به حساب می آید. در پهلوی این دستاوردها، چالش های مهم و بزرگی نیز فراراه جامعۀ مدنی قرار دارد که یکی از آن ها را نقش جامعۀ مدنی در تعمیم ارزش های حقوق بشر خواهانه تشکیل می دهد. برنامۀ کنونی نگاه ژرف به این مسئله پرداخته است.

اما نخست مهمانان گرانقدر را به معرفی می نشینیم:

- خانم ثریا پرلیکا، رئیس سازمان سراسری زنان افغانستان و عضو بورد شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر.

- آقای جاوید شکیب از دست اندرکاران جامعۀ مدنی

جامعۀ مدنی و حقوق بشر خواهانه

دور نخست پرسش ها، چیستی مسئله:

- خانم پرلیکا!

در گام نخست می خواستم بپرسم که تا چه حدی جامعۀ مدنی افغانستان، شکل یافته است و خود را به جامعۀ تعریف کرده است؟

- آقای شکیب!

آیا مبحث حقوق بشر خواهانه در میان نهاد های جامعۀ مدنی مطرح گردیده است؟ موضع جامعۀ مدنی افغانستان پیرامون نقش دولت و جامعۀ بین المللی در فهم و احترام گذاری به ارزش های حقوق بشر خواهانه چه بوده است؟

آیا جامعۀ مدنی افغانستان دارای ستراتیژی ویژۀ که بتواند در تعمیم حقوق بشرخواهانه در کشور نقشی ادا کرده باشد، داشته است؟ ما از نشرات جامعۀ مدنی افغانستان می دانیم که شما در زمینه بسیار انتقادی عمل می کنید. به گونۀ مثال اعلامیه های شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر نمونۀ ازین مثال هاست. چه راهکرد های را پیشنهاد می کنید؟

این پرسش از خانم پرلیکا مطرح شده است

دور دوم، وضعیت کنونی در کشور:

- چرا جامعۀ مدنی با هماهنگی برنامه های نظامی نیرو های ملی و بین المللی خوشبینی نشان نمی دهند؟ برخی ازین نهاد ها به این باورند که درهماهنگی با نیروهای جنگی، نقش بی طرف آن ها درتأثیر برنامه های نظامی می رود. این مسئله را شما چگونه تفسیر می کنید؟

- اما تأثیر گزاری جامعۀ مدنی به دست اندرکاران برنامه های نظامی خیلی مهم پنداشته می شود. چه باید کرد تا نقش جامعۀ مدنی در دیالوگ ها با نیروهای نظامی بین المللی بالا برود و جدی پنداشته شود؟

- آیا جامعۀ مدنی افغانستان توانسته است زمینه های هماهنگی با نهاد های بین المللی جامعۀ مدنی مانند سازمان بین المللی صلیب سرخ ویا ادارات سازمان ملل متحد که درین زمینه کار می نمایند را برای اجرای نقش خویش فراهم سازد؟

دور سوم پرسش ها نتیجه گیری و طرح ها:

در پایان، برای هر مهمان ارجمند برای 3 دقیقه وقت داده شده تا بحث امروز را جمع بندی نمایند:

در برنامه ها بعدی دیدگاه های را مورد مطالعه قرار می دهیم که زمینه ساز بهبود وضعیت در پیوند با حقوق بشر و حقوق بشر خواهانه در کشور باشد. لطفا با ما باشید. با سپاس فراوان از مهمان های گرانقدر،