مجری برنامه: حشمت الله رادفر

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

 

 

سلام شنوندگان گرانقدر رادیو صبح بخیر افغانستان،

درین اواخر مقامات ایالات متحدۀ امریکا تصمیم گرفته اند تا زندان بگرام را به دولت افغانستان واگزار نمایند.

راه اندازی زندان بگرام در افغانستان، اماج گستردۀ از انتقادهای مدافعان حقوق بشر را در داخل و خارج از کشور بر انگیخته بود. برخی از حقوقدانان به این باور هستند که ایجاد زندان در کشور دوم و برون از فضای حقوق ملی آن کشور، برخلاف اصول حقوق بشر خواهانۀ بین المللی و به ویژه کنوانسیون های چهارگانۀ ژینوا می باشد. آن ها می گویند که تأسیس این گونه زندان ها، دال بر آن است که دولت دوم در حالت اشغال تعریف می گردد، زیرا قوانین ملی این دولت در جغرافیای ملی آن غیر قابل تطبیق تعریف می گردد. اما امریکایی ها این زندان را زندان «ویژه» وزندانیان آن را نیز «زندانیان ویژه» تعریف می کردند. به همین منظور برخورد «ویژه» با این زندان را مطرح می نمودند. تغییر در ادارۀ قصر سفید، تغییرات گستردۀ را در پیوند به احترام گذاشتن بیشتر به موازین بین المللی از سوی دولت ایالات متحدۀ امریکا سبب گردیده است. در برنامۀ کنونی پیرامون زندان بگرام و گونۀ پرداخت به زندانیان این زندان، بحث می نماییم.

آیا تصمیم ایالات متحدۀ امریکا در پیوند به واگزاری زندان بگرام به حکومت افغانستان، به معنی اعتماد امریکایی ها نسبت به دولت افغانستان در جنگ علیۀ هراس افگنی جهانی است؟ چه چالش هایی پیشروی دولت افغانستان در مسوولیت پذیری این زندان قرار دارد؟ کی ها باشندگان این زندان مهیب و بحث بر انگیز می باشند؟ این پرسش هاو پیامدها را در برنامۀ کنونی به بحث گرفته ایم.

مهمانان برنامه:

- منوچهر سهرابي مشاور حقوقي لواي محافظت زندان هاي وزارت دفاع

- جنرال عبدالمختار معاون رياست محابس و توقيف خانه هاي وزارت عدليه

- روح الله قاری زاده رییس انجمن وکلای مدافع افغانستان

دور نخست پرسش ها، چیستی مسئله:
- چرا امریکایی ها، حال به چنین نتیجۀ رسیده اند؟ آیا آن ها اعتماد کافی نسبت به دولت افغانستان را بدست آورده اند؟

(به اين پرسش نمايندگان وزارت هاي دفاع و عدليه پاسخ داده اند)

  - آقاي قاريزاده!
به نظر شما تا چه حدی دولت افغانستان توانایی حفاظت زندانیان را دارد؟

آقاي جنرال مختار!
چرا در گام نخست این مسوولیت به وزارت دفاع کشور داده می شود وسپس به وزارت عدلیه؟

نماينده ي محترم وزارت دفاع!
آیا بر اساس قوانین افغانستان وزارت دفاع می تواند مسوولیت زندانی را در افغانستان داشته باشد؟

  دور دوم، وضعیت کنونی در کشور:

آقاي قاريزاده!
- آیا شما فکر می کنید که امریکایی ها بر خلاف اندیشه های دکتورین بوش به فکر احیای شهرت از دست رفتۀ خویش در پیوند به تخطی های حقوق بشر خواهانه هستند؟

نمايندگان وزارت هاي دفاع و عدليه!
- این تصمیم چه پیامدهای ملی و بین المللی را پی خواهد داشت؟

- به نظر شما از دیدگاه حقوقی چگونه برخوردی با زندانیان زندان بگرام صورت خواهد گرفت؟

اين پرسش از آقاي سهرابي پرسيده شده است.

نماينده ي وزارت محترم عدليه!
آیا آن ها براساس قوانین ملی محاکمه خواهند شد، یا میکانیسم های دیگری در زمینه وجود دارد؟ واژه زندانی ها و زندان «ویژه» که از سوی امریکایی ها در مورد زندان بگرام به کار می رود، چه معنی را احتوا می کند؟

  از همه شرکت کننده های بحث دعوت شده تا درین زمینه نظر ارایه کنند.
- دولت افغانستان باید چه کارها و برنامه های را روی دست گیرد تا زندانیان بگرام، با در نظر داشت حق دسترسی به محاکمۀ عادلانه، محاکمه شده و با این زندان در چهارچوبۀ نظام حقوق بشر خواهانۀ بین المللی برخورد صورت گیرد؟

دور سوم پرسش ها نتیجه گیری وطرح ها:
در این بخش برای هر مهمان ارجمند 2 دقیقه وقت داده شده تا بحث امروز را جمع بندی نمایند: